Калам


Калам
Калам (араб. «калам»- «әңгіме», «ойтолғау»)- ҮІІІ-ХҮ ғ.ғ мұсылмандық философиядағы ағымның атауы, ислам қағидаларын негіздеуші бағыт. Басқаша айтқанда, мұсылмандық философияның ең бірінші түрі, формасы. Каламды жақтаушылар мутакаллимдер деп аталды. Олар радикалды исламды жақтаушылар болды. Ортағасырлық еуропалық схоластика сияқты, калам да мұсылмандық мәдениетте «құдайтанудың», яғни «діннің қызметшісі» рөлін атқарды. Сондықтан каламды «мұсылмандық схоластика» деп атауға болады.
Калам шеңберінде (ішінде) мутазилиттер (оқшауланушылар, бөлектенушілер) мектебі де қалыптасты. Олар исламның кейбір қағидаларын рационалды тұрғыдан түсіндіруге тырысты:
- Құранды догма ретінде қарастыруға, оның мәңгіліктігі тезисіне қарсы шықты;
- Құдай туралы антропоморфты түсінігін (Құдайдың адам бейнелілігін) терістеді;
- Құдай мен Әлемді бір деп жариялады;
- адам еркінің бостандығы идеясын және оның сондықтан өз іс- әрекетіне жауаптылығын қорғады;
- адам ақылының күшіне, оның таным мүмкіншіліктеріне сенді және т.с.с.
Каламның қалыптасуы мен дамуына әл-Ашари, әл-Ғазали үлкен үлес қосты. Мұсылмандық философияда каламнан басқа перипатетизм (аристотелизм) және суфизм (сопылық) бағыттары да болды.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Синонимы:

Смотреть что такое "Калам" в других словарях:

  • Калам — наука о личностных и атрибутивных качествах Аллаха, сущности пророчества, о начале и конце бытия в соответствии с положениями Ислама. В широком смысле каламом называют любые рассуждения на религиозно философские темы. Целью калама является… …   Ислам. Энциклопедический словарь.

  • КАЛАМ — (араб. речь, беседа) термин, который в средневековой мусульманской литературе имел три главных значения: слово Божье (в смысле «логоса» Филона Александрийского, христиан и неоплатоников); способ рассуждения, основанный на разуме (логика или… …   Философская энциклопедия

  • КАЛАМ — (греч. kalamos тростник). Тростниковая палочка, служащая на востоке вместо пера. См. calamus. Словарь иностранных слов, вошедших в состав русского языка. Чудинов А.Н., 1910. КАЛАМ греч. kalamos, тростник. Тростниковая палочка, служащая на Востоке …   Словарь иностранных слов русского языка

  • Калам — Калам: Калам (араб. الكلام‎‎  слово, речь)  спекулятивная дисциплина, дающая догматам ислама толкование, основанное на разуме, а не на следовании религиозным авторитетам. Калам  (хинди कलम, араб. قلم‎‎) остро отточенная… …   Википедия

  • калам — схоластика, перо, палочка Словарь русских синонимов. калам сущ., кол во синонимов: 4 • инструмент (541) • …   Словарь синонимов

  • КАЛАМ — (араб. речь слово), течение в мусульманском богословии. Возникло в 8 9 вв. в неортодоксальной форме среди мутазилитов; в 9 10 вв. адаптировано к суннитскому правоверию ашаритами и матуридитами. Представители калама, мутакаллимы, в отличие от… …   Большой Энциклопедический словарь

  • КАЛАМ — см. Перо …   Большой Энциклопедический словарь

  • Калам —         (араб., от греч. kalamos тростник), тростниковое перо. С древности служило для письма, для разных видов которого у народов средневекового Востока существовали различные способы обрезки, очинки и расщепления тростника. В восточных… …   Художественная энциклопедия

  • калам — I • калам (араб.  речь, слово), течение в мусульманском богословии. Возникло в VIII IX вв. в неортодоксальной форме среди мутазилитов; в IX X вв. адаптировано к суннитскому правоверию ашаритами и матуридитами. Представители калама, мутакаллимы, в …   Энциклопедический словарь

  • Калам — (араб. речь, слово) течение в мусульманском богословии. Возникло в 8 9 вв. в неортодоксальной форме среди мутазилитов; в 9 10 вв. адаптировано к суннитскому правоверию ашаритами и матуридитами. Представители калама, мутакаллимы, в отличие от… …   Политология. Словарь.

Книги

Другие книги по запросу «Калам» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.